ПРОКСИМАЛЬДЫ ИЫҚ СҮЙЕГІ СЫНУЛАРЫН ОСТЕОСИНТЕЗДІҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ (БИОМЕХАНИКАЛЫҚ) НЕГІЗДЕМЕСІ

Кіріспе. Иық сүйегінің проксимальды бөлігінің сынулары жиі кездесетін жарақаттардың бірі болып табылады. Оларды хирургиялық емдеуде қолданылатын дәстүрлі остеосинтез тәсілдері әрдайым жеткілікті механикалық тұрақтылықты қамтамасыз ете бермейді, сондықтан биомеханикалық тұрғыдан негізделген жаңа құрылғыларды әзірлеу өзекті болып табылады.

Зерттеудің мақсаты. Соңғы элементтер әдісі арқылы «ИЫҚ СҮЙЕГІ – ТЕЖЕГІШ ПЛАСТИНА» және «ИЫҚ СҮЙЕГІ – ЖАҢА ҚҰРЫЛҒЫ» биомеханикалық жүйелеріндегі кернеулі-деформацияланған күйді салыстырмалы бағалау.

Материалдары мен әдістері. Зерттеу КОМПАС-3D (APM FEM) және Autodesk Inventor Professional бағдарламаларын пайдалана отырып орындалған биомеханикалық модельдеу түрінде жүргізілді. Соңғы элементтер моделінде екі жүйе қарастырылды: «ИЫҚ СҮЙЕГІ – ТЕЖЕГІШ ПЛАСТИНА» және «ИЫҚ СҮЙЕГІ – ЖАҢА ҚҰРЫЛҒЫ». Модельдерде F1 = 200 Н осьтік жүктеме, F2 = 100 Н көлденең жүктеме және M = 7,5 Н·м бұрау моменті жеке-жеке және бір мезгілде қолданылды. Бағалау критерийлері ретінде Мизес бойынша эквивалентті кернеу, максимал сызықтық орын ауысу және беріктік қорының минимал коэффициенті алынды.

Нәтижелері. Барлық жүктеме жағдайларында «ИЫҚ СҮЙЕГІ – ЖАҢА ҚҰРЫЛҒЫ» жүйесі тежегіш пластинамен салыстырғанда неғұрлым қолайлы биомеханикалық көрсеткіштер көрсетті. Атап айтқанда, жаңа құрылғыда эквивалентті кернеулердің деңгейі төмен, сызықтық орын ауысу аз, ал беріктік қорының коэффициенті жоғары болды. Ең айқын айырмашылықтар созу және бұрау жүктемелері жағдайында байқалды.

Қорытынды. Соңғы элементтер әдісі негізінде жүргізілген зерттеу нәтижелері жаңа құрылғының иық сүйегінің проксимальды бөлігінің сынуларын остеосинтездеуде тежегіш пластинамен салыстырғанда жоғары биомеханикалық тұрақтылыққа ие екенін көрсетті. Алынған деректер ұсынылған конструкцияның перспективалылығын дәлелдейді, алайда оны клиникалық тәжірибеде толық бағалау үшін қосымша эксперименттік және клиникалық зерттеулер қажет.

1. Egiazaryan, K. A., Ratiev, A. P., Gordienko, D. I., Grigoryev, A. V., & Ovcharenko, N. V. (2018). Srednesrochnye rezul'taty lecheniya perelomov proksimal'nogo otdela plechevoy kosti metodom vnutrikostnogo osteosinteza. Traumatology and Orthopedics of Russia, 24(4), 81-88. DOI: https://doi.org/10.21823/2311-2905-2018-24-4-81-88

2. Khundkar, R., & Giele, H. (2019). The coracoid process is supplied by a direct branch of the second part of the axillary artery, permitting use of the coracoid as a vascularised bone flap and improving its viability in Latarjet or Bristow procedures. Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 72(4), 609-615. DOI: https://doi.org/10.1016/j.bjps.2018.12.012

3. Karl, J. W., Olson, P. R., & Rosenwasser, M. P. (2015). The epidemiology of upper extremity fractures in the United States. Journal of Orthopaedic Trauma, 29(8), 242-244. DOI: https://doi.org/10.1097/BOT.0000000000000312

4. Fayn, A. M., Vaza, A. Yu., Slastinin, V. V., & Titov, R. S. (2018). Diagnostika i lechenie perelomov proksimal'nogo otdela plechevoy kosti. Sklifosovsky Journal of Emergency Medical Care, (3), 8-39.

5. Chen, H., Ji, X., Gao, Y., Zhang, L., Zhang, Q., & Liang, X., et al. (2016). Comparison of intramedullary fibular allograft with locking compression plate versus shoulder hemiarthroplasty for osteoporotic four-part proximal humerus fractures. Orthopaedics & Traumatology: Surgery & Research, 102(3), 287-292. DOI: https://doi.org/10.1016/j.otsr.2015.12.020

6. Afanasyev, Yu. A. (2023). Vybor metoda osteosinteza pri vnutrisustavnykh perelomakh proksimal'nogo epifiza plechevoy kosti. Traumatology and Orthopedics of Russia, 29(2), 38-45. DOI: https://doi.org/10.21823/2311-2905-2023-29-2-38-45

7. Musabekov, A., Zhunusov, E., Tlemisov, A., Toktarov, E., Dzhunusov, G., & Kalamov, A. (2022). Sovremennye metody khirurgicheskogo lecheniya i diagnostiki perelomov proksimal'nogo otdela plechevoy kosti. Obzor literatury. Science and Healthcare, 24(3), 159-170. DOI: https://doi.org/10.34689/SH.2022.24.3.020

8. Launonen, A. P., Lepola, V., Saranko, A., Flinkkilä, T., Laitinen, M., & Mattila, V. M. (2015). Epidemiology of proximal humerus fractures. Archives of Osteoporosis, 10, 209. DOI: https://doi.org/10.1007/s11657-015-0209-4

9. Gracitelli, M. E., Malavolta, E. A., Assunção, J. H., Kojima, K. E., Reis, P. R., & Silva, J. S., et al. (2016). Locking intramedullary nails compared with locking plates for two- and three-part proximal humeral fractures. Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 25(5), 695-703. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jse.2015.