ЖОҒАРҒЫ ЖАҚТЫҢ ТОЛЫҚ РЕЗЕКЦИЯСЫ КЕЗІНДЕ РЕЗЕКЦИЯЛЫҚ ПРОТЕЗ-ОБТУРАТРДЫ БЕКІТУДІ ЖАҚСАРТУ ТӘСІЛІ

Өзектілігі. Жоғарғы жақтың толық резекциясынан кейінгі ортопедиялық оңалту операциядан кейінгі ауқымды ақауларға, ауыз және мұрын қуыстары арасындағы байланыстың қалыптасуына, сондай-ақ протез-обтуратордың жеткіліксіз бекітілуіне байланысты жақ-бет ортопедиясындағы ең күрделі мәселелердің бірі болып табылады.

Мақсаты. Жоғарғы жақтың толық резекциясынан кейін резекциялық протез-обтуратордың бекітілуін жақсарту тәсілінің клиникалық тиімділігін әзірлеу және бағалау.

Материалдар мен әдістері. Мақалада жоғарғы жақтың толық резекциясынан кейінгі пациенттерді ортопедиялық оңалтудың екі клиникалық жағдайы ұсынылған. Ұсынылған әдіс обтуратордың вестибулярлық бетінде трапеция тәрізді ойық қалыптастырып, оған қосымша ретенциялық элемент ретінде медициналық поролон губкасын немесе стоматологиялық мақта білігін орналастыруға негізделген.

Нәтижелері. Ұсынылған әдісті қолдану протез-обтуратордың сенімді бекітілуін және тұрақтылығын қамтамасыз етіп, ауыз және мұрын қуыстарының тиімді бөлінуіне, сондай-ақ шайнау, жұтыну және сөйлеу қызметтерінің жақсаруына мүмкіндік берді. Ұсынылған клиникалық жағдайлар әзірленген конструкцияның тәжірибелік тиімділігін көрсетті.

Қорытынды. Ұсынылған әдіс резекциялық протез-обтуратордың ретенциясын арттырудың қарапайым, қолжетімді және тиімді тәсілі болып табылады және жоғарғы жақтың толық резекциясынан кейінгі пациенттерді ортопедиялық оңалтуда қолдануға ұсынылады.

1. Dos Santos, D. M., de Caxias, F. P., Bitencourt, S. B., Turcio, K. H., Pesqueira, A. A., & Goiato, M. C. (2018). Oral rehabilitation of patients after maxillectomy. A systematic review. The British journal of oral & maxillofacial surgery, 56(4), 256-266. DOI: https://doi.org/10.1016/j.bjoms.2018.03.001.

2. Corsalini, M., Barile, G., Catapano, S., Ciocia, A., Casorelli, A., Siciliani, R., Di Venere, D., & Capodiferro, S. (2021). Obturator Prosthesis Rehabilitation after Maxillectomy: Functional and Aesthetical Analysis in 25 Patients. International journal of environmental research and public health, 18(23), 12524. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph182312524.

3. Ali, M. M., Khalifa, N., & Alhajj, M. N. (2018). Quality of life and problems associated with obturators of patients with maxillectomies. Head & face medicine, 14(1), 2. DOI: https://doi.org/10.1186/s13005-017-0160-2.

4. Buurman, D. J. M., Speksnijder, C. M., Engelen, B. H. B. T., & Kessler, P. (2020). Masticatory performance and oral health-related quality of life in edentulous maxillectomy patients: A cross-sectional study to compare implant-supported obturators and conventional obturators. Clinical oral implants research, 31(5), 405-416. DOI: https://doi.org/10.1111/clr.13577.

5. Irish, J., Sandhu, N., Simpson, C., Wood, R., Gilbert, R., Gullane, P., Brown, D., Goldstein, D., Devins, G., & Barker, E. (2009). Quality of life in patients with maxillectomy prostheses. Head & neck, 31(6), 813-821. DOI: https://doi.org/10.1002/hed.21042.

6. Brandão, T. B., Vechiato Filho, A. J., Batista, V. E., de Oliveira, M. C., & Santos-Silva, A. R. (2016). Obturator prostheses versus free tissue transfers: A systematic review of the optimal approach to improving the quality of life for patients with maxillary defects. The Journal of prosthetic dentistry, 115(2), 247-253.e4. DOI: https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2015.08.002.

7. Molinero-Mourelle, P., Helm, A., Cobo-Vázquez, C., Lam, W. Y., Azevedo, L., Pow, E. H., & Gómez-Polo, M. (2020). Treatment Outcomes of Implant-Supported Maxillary Obturator Prostheses in Patients with Maxillary Defects: A Systematic Review. The International journal of prosthodontics, 33(4), 429-440. DOI: https://doi.org/10.11607/ijp.6642.

8. Buurman, D. J. M., Speksnijder, C. M., de Groot, R. J., Kessler, P., & Rieger, J. M. (2020). Mastication in maxillectomy patients: A comparison between reconstructed maxillae and implant supported obturators: A cross-sectional study. Journal of oral rehabilitation, 47(9), 1171-1177. DOI: https://doi.org/10.1111/joor.13043.

9. Semple, C. J., Rutherford, H., Killough, S., Moore, C., & McKenna, G. (2019). Long-term impact of living with an obturator following a maxillectomy: A qualitative study. Journal of dentistry, 90, 103212. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jdent.2019.103212.

10. König, J., Kelemen, K., Váncsa, S., Szabó, B., Varga, G., Mikulás, K., Borbély, J., Hegyi, P., & Hermann, P. (2025). Comparative analysis of surgical and prosthetic rehabilitation in maxillectomy: A systematic review and meta-analysis on quality-of-life scores and objective speech and masticatory measurements. The Journal of prosthetic dentistry, 133(1), 305-314. DOI: https://doi.org/10.1016/j.prosdent.2023.11.023.