БАЛАЛАРДАҒЫ СОЗЫЛМАЛЫ МҰРЫН ОБСТРУКЦИЯСЫ КЕЗІНДЕ СЕЛЕКТИВТІ ЭНДОСКОПИЯЛЫҚ БАҚЫЛАУМЕН ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЛАЗЕРЛІК АДЕНОИДЭКТОМИЯНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТИІМДІЛІГІ

Өзектілігі. Аденоид гипертрофиясы балалардағы созылмалы мұрын бітелуінің негізгі себептерінің бірі болып табылады және өмір сапасына айтарлықтай әсер етеді.

Мақсаты. Эндоскопиялық бақылаумен жүргізілетін селективті лазерлік аденоидэктомияның тиімділігі мен қауіпсіздігін дәстүрлі кюретаждық әдіспен бағалау.

Материалдар мен әдістер. 58 пациентті қамтитын бір орталықты салыстырмалы зерттеу (Алматы, Қазақстан) жүргізілді: 46 лазерлік және 12 кюретаждық аденоидэктомиядан кейін. 3 және 6 айдан кейін рецидив жиілігі, субъективті шағымдар, риноманометрия және тимпанометрия көрсеткіштері, сондай-ақ кеш асқынулар бағаланды.

Нәтижелер. Лазерлік аденоидэктомиядан кейін (2,2% және 4,3 %)  кюретажға (50,0% және 41,7%) қарағанда қайталану деңгейі айтарлықтай төмен болды 3 және 6 айдан кейін (p < 0,01). Субъективті шағымдар мен функционалдық бұзылыстар да сирек байқалды. Риноманометрия мен тимпанометрияның қалыпты көрсеткіштері лазерлік техникадан кейін жиі байқалды. Асқынулардың жиілігі статистикалық тұрғыдан ерекшеленбеді.

Қорытынды. Эндоскопиялық бақылаумен жүргізілетін лазерлік аденоидэктомия балалардағы созылмалы мұрын бітелуі кезінде дәстүрлі кюретаж аденоидэктомиясына қарағанда тиімді әрі қауіпсіз балама болып табылады.

1. Mendoza-Sassi, R. A., César, J. A., & Chadha, N. K. (2011). Intranasal corticosteroids for nasal airway obstruction in children with moderate to severe adenoidal hypertrophy. Cochrane Database of Systematic Reviews, (5), CD006286. DOI: https://doi.org/10.1002/14651858.CD006286.pub3

2. Buskens, E., van Staaij, B. K., van den Akker, E. H., Hoes, A. W., & Schilder, A. G. (2007). Adenotonsillectomy or watchful waiting in children. Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery, 133(11), 1083-1088. DOI: https://doi.org/10.1001/archotol.133.11.1083

3. Kole, A. S., Nilakhe, S. S., Dorkar, S. N., & Basu, I. (2025). Conventional curettage adenoidectomy vs endoscopic microdebrider adenoidectomy. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology, 282(1), 529-537. DOI: https://doi.org/10.1007/s00405-024-09037-6

4. Ahmed, B. N., & Khan, M. Y. (2024). Effectiveness of diode laser-powered adenoid gland ablation. Annals of Jinnah Sindh Medical University, 10(2), 49–53. https://doi.org/10.46663/ajsmu.v10i2.49-53

5. McDermott, K. W., & Liang, L. (2021). Overview of major ambulatory surgeries performed in hospital-owned facilities, 2019. In Healthcare Cost and Utilization Project (HCUP) Statistical Briefs (Statistical Brief No. 287). Agency for Healthcare Research and Quality. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK577044/

6. Van Den Akker, E. H., Hoes, A. W., Burton, M. J., & Schilder, A. G. M. (2004). Large international differences in (adeno)tonsillectomy rates. Clinical Otolaryngology, 29(2), 161-164. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0307-7772.2004.00771.x

7. Schupper, A. J., Nation, J., & Pransky, S. (2018). Adenoidectomy in children: What is the evidence and what is its role? Current Otorhinolaryngology Reports, 6(1), 64-73. DOI: https://doi.org/10.1007/s40136-018-0187-7

8. Walner, D. L., Parker, N. P., & Miller, R. P. (2007). Instrument use in pediatric adenotonsillectomy. Otolaryngology–Head and Neck Surgery, 137(1), 49-53. DOI: https://doi.org/10.1016/j.otohns.2007.02.036

9. Temple, R. H., & Timms, M. S. (2001). Paediatric coblation tonsillectomy. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 61(3), 195-198. DOI: https://doi.org/10.1016/S0165-5876(01)00553-5

10. Timms, M. S., Ghosh, S., & Roper, A. (2005). Adenoidectomy with the coblator: A logical extension of radiofrequency tonsillectomy. The Journal of Laryngology & Otology, 119(5), 398-399. DOI: https://doi.org/10.1258/0022215053945840

11. Sun, Y. L., Yuan, B., & Kong, F. (2023). Comparison between different approaches applied in pediatric adenoidectomy. The Annals of Otology, Rhinology & Laryngology, 132(2), 207-216. DOI: https://doi.org/10.1177/00034894221104352

12. Bitar, M. A., & Rameh, C. (2008). Microdebrider-assisted versus curettage adenoidectomy. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 72(9), 1327-1333. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijporl.2008.05.018

13. van den Aardweg, M. T. A., Schilder, A. G. M., & Rovers, M. M. (2010). Adenoidectomy for recurrent or chronic nasal symptoms in children. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD008282. DOI: https://doi.org/10.1002/14651858.CD008282.pub2